دامنه‌ی داراب کلا

همدستی ساسانیان و روحانیان، دولت و دین را به باد فنا داد

: نوشته‌ی ۳ ، ۱ ، ۱۴۰۵ :: یک خاندان در ایران بود که معبدها را از دیرباز ریاست می‌کرد. اینان ساسانیان بودند که از طریق دین به حکومت رسیدند و در آخر کار هم، با حربه‌ی دین نابود شدند. خاندان ساسان به کمک روحانیان زرتشت، حکومت پانصدساله‌ی اشکانیان را برانداختند که دولتی ایالت‌محور بود؛ یعنی در دوره‌ی اشکانی، ایران از ۱۸ ایالت به ۲۴۰ ایالت تبدیل شده بود. به همین علت، حکومت اشکانیان بر محور استقلال ایالات و تسامح دینی (=آسانگیری مذهبی) استوار بود که روحانیون زرتشتی با آن مخالف بودند. وقتی دولت ساسانی با روحانیون زرتشتی همدست شدند، هم دولت توسط حاکمان به فساد کشیده شد و هم دین توسط روحانیان به انحراف. مطلب من روشن است. پس دو بیت از حضرت سعدی بگویم که هزاران‌هزار بار می‌ارزد بر هزاران‌هزار مرتبه رجز رجزخوانان و خالی‌بندی خالی‌بافان: اگر پیل‌زوری وگر شیرجنگ / به نزدیک من، صلح بهتر که جنگ ... چو شاید به‌نرمی گرفتن دیار / به پیکار، خون از مَشامی مَیار. برای اطلاعات بیشتر، کتاب مهم «دین و دولت در عهد ساسانی» نوشتۀ دکتر شیرین بیانی دیده شود.